ਉੱਤਮ ਸ਼ਮਾ - ਜੈਨ ਸ਼ਮਾਵਾਣੀ ਪਰਬ ਭੀਕਾ ਸ਼ਰਮਾ

WD WD ਧਰਮ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਇਸ ਕੜੀ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਦੇ ਹਾਂ ਵਿਭਿੰਨ ਜੈਨ ਮੰਦਿਰਾਂ ਵਿੱਚ। ਦਿਗੰਬਰ ਜੈਨ ਧਰਮ ਅਵਲੰਬੀ ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੁਸ਼ਣ ਪਰਬ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਰਿਸ਼ੀ ਪੰਚਮੀ (ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ) ਤੋਂ ਪਰਬ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅਗਲੇ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਬ 'ਦਸਲਛਣ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਪ੍ਰਯੁਸ਼ਣ ਪਰਬ ਦੀਵਾਲੀ, ਈਦ ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਲਾਸ-ਆਨੰਦ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੂਰੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਲਾਸ ਇੰਦੌਰ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਦਿਗੰਬਰ ਜੈਨ ਮੰਦਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਹਜਾਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਜੈਨ ਧਰਮ ਅਵਲੰਬੀ ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਂਵੀਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਗਏ ਮੰਦਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਪ੍ਰਯੁਸ਼ਣ ਪਰਬ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਮੂਲ ਉਦੇਸ਼ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਿਭਿੰਨ ਉਪਾਆਂ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਸ਼ੋਧਨ ਇਸ ਲਈ ਵਾਂਛਨੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। WD WD ਪ੍ਰਯੁਸ਼ਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪੂਜਾ, ਅਰਚਨਾ, ਆਰਤੀ, ਸਮਾਗਮ, ਤਿਆਗ, ਤਪੱਸਿਆ, ਉਪਵਾਸ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਵਤੀਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੰਯਮ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਯੁਸ਼ਣ ਦੇ ਸਮਾਪਨ ਤੇ ਸ਼ਮਾਤਸ਼ਮਾਪਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ਮਾਵਾਣੀ ਪਰਬ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਜੈਨ ਧਰਮ ਅਵਲੰਬੀ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਜਿਹੇ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣੇ-ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੋਵੇ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਮਾਫ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।