ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਵਰ ਰਾਵ
ਆਂਧਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਿਰੁਪਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸਥਿਤ ਸ਼੍ਰੀਕਾਲਹਸਤੀ ਨਾਮਕ ਕਸਬਾ ਸ਼ਿਵ-ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਪੇਨਨਾਰ ਨਜੀ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ ਸਵਰਣਾਮੁਖੀ ਨਦੀ ਦੇ ਤੱਟ ਤੇ ਵਸਿਆ ਇਹ ਸਥਾਨ ਕਾਲਹਸਤੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਤੀਰਥਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਨਦੀ ਤੱਟ ਤੋਂ ਪਰਬਤ ਦੇ ਤਲ ਤੱਕ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਕੈਲਾਸ਼ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕਾਸ਼ੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗੋਪੁਰਮ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਅਨੁਪਮ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਇਸਦੇ ਸੌ ਸਤੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਡਪ ਦਾ ਵੀ ਅਨੋਖਾ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹੈ। ਤਿਰੁਪਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਇਹ ਸਥਾਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਤੀਰਥ ਖੇਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਲੱਗ ਪਹਿਚਾਣ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਕਾਲਹਸਤੀ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ -
ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਤਿੰਨ ਪਸ਼ੂਆਂ - 'ਸ਼੍ਰੀ' ਮਤਲਬ ਮਕੜੀ, 'ਕਾਲ' ਮਤਲਬ ਸੱਪ ਅਤੇ 'ਹਸਤੀ' ਮਤਲਬ ਹਾਥੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਉਦਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਕੜੀ ਨੇ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਾਲ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੱਪ ਨੇ ਲਿੰਗ ਨਾਲ ਲਿਪਟ ਕੇ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਨੇ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਨੂੰ ਜਲ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ।
ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ, ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਪੁਰਾਣ ਜਿਹੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼੍ਰੀਕਾਲਹਸਤੀ ਦਾ ਉਲੇਖ ਹੈ। ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕਾਲਹਸਤੀਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਬਤ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰ ਤੇ ਭਾਰਦੁਵਾਜ ਮੁਨੀ ਦੇ ਵੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ ਸਨ। ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਣਪੱਪਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਆਦਿਵਾਸੀ ਨੇ ਇੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਪੂਜਾ ਦੇ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਆਕਰਸ਼ਣ - ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਮੰਦਿਰ, ਕਣਪੱਪਾ ਮੰਦਿਰ, ਮਣਿਕਣਿਕਾ ਮੰਦਿਰ, ਸੂਰਯਨਾਰਾਇਣ ਮੰਦਿਰ, ਭਰਦੁਵਾਜ ਤੀਰਥਮ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਦੇਵਾਰਯਾ ਮੰਡਪ, ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਕਬ੍ਰਹਮਾਸ਼ਰਮਮ, ਵੈਯਾਲਿੰਗਾਕੋਣ (ਸਹਿਸਤਰ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਘਾਟੀ), ਪਰਬਤ ਤੇ ਸਥਿਤ ਦੁਰਗਮ ਮੰਦਿਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕਾਲੀ ਮੰਦਿਰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ।
ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੀਏ?
ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹਵਾਈਅੱਡਾ ਹੈ ਤਿਰੁਪਤੀ, ਜੋ ਇੱਥੋਂ ਤੋਂ ਵੀਹ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮਦਰਾਸ- ਵਿਜੈਵਾੜਾ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਤੇ ਸਥਿਤ ਗੁਦੂਰ ਅਤੇ ਚੇਨੰਈ ਤੋਂ ਵੀ ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਜੈਵਾੜਾ ਤੋਂ ਤਿਰੁਪਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਕਾਲਹਸਤੀ ਜਰੂਰ ਰੁਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਂਧਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪਰਿਵਹਨ ਦੀ ਬਸ ਸੇਵਾ ਤਿਰੁਪਤੀ ਤੋਂ ਹਰ ਦਸ ਮਿੰਟ ਤੇ ਇਸ ਸਥਾਨ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।
ਕਿੱਥੇ ਰੁਕੋ?
ਚਿਤੁਰ ਅਤੇ ਤਿਰੁਪਤੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੋਟਲ ਅਰਾਮ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਣਗੇ, ਜਿੱਥੋਂ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
|
ਸੁਝਾਅ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ
ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਭੇਜੋ
ਇਹ ਪੇਜ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰੋ
