ਪ੍ਰੇਮਵਿਜੈ ਪਾਟਿਲ
ਧਾਰ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਭੋਜਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਬਾਸੰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਆਰਾਧਕਾਂ ਦਾ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ. ਦਰਅਸਲ ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਂ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ. ਇੱਥੇ ਯੱਗ ਵੇਦੀ ਵਿੱਚ ਆਹੂਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਇਸ ਸਥਲ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵੈਭਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ. ਨਾਲ ਹੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਜੀਵਿਤ ਹੋ ਉੱਠਦਾ ਹੈ. ਪਰਮਾਰ ਕਾਲ ਦਾ ਵਾਸਤੂ ਸ਼ਿਲਪ ਦਾ ਇਹ ਅਨੁਪਮ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ. ਇਸ ਵਾਰ ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ 11 ਫਰਵਰੀ 2008 ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਉਲਾਸ ਵਿਚਕਾਰ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ.
ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਮਾਂ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਸਨ. ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਸੀ. ਅਜਿਹਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਜਨ ਸਾਧਾਰਨ ਤੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ. ਇਸ ਲਈ ਧਾਰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਮਹਤੱਵਪੂਰਨ ਕੇਂਦਰ ਰਿਹਾ. ਭੋਜ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਯੋਗ, ਨਿਆ, ਜੋਤਿਸ਼, ਧਰਮ, ਵਾਸਤੂ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਰਾਜ-ਵਿਹਾਰ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸਹਿਤ ਕਈ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਰਹੇ. ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਗਏ ਗ੍ਰੰਥ ਅੱਜ ਵੀ ਪ੍ਰਾਸੰਗਿਕ ਹਨ.
| | ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਦਰਜ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਾਰ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਅਧਿਪਤੀ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਦਾ ਧਾਰ ਵਿੱਚ 1000 ਈਸਵੀ ਤੋਂ 1055 ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ |
| |
ਭਵਨ ਅਤੇ ਵਾਸਤੂ ਸ਼ਿਲਪ
ਭੋਜਸ਼ਾਲਾ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਮੰਡਲ ਅਤੇ ਸਤੰਭਾਂ ਦੀ ਸ਼ੰਖਲਾ ਅਤੇ ਪਿੱਛਲੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਘਰ ਹੈ. ਨੱਕਾਸ਼ੀਦਾਰ ਸਤੰਭ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਨੱਕਾਸ਼ੀਦਾਰ ਛੱਤ ਭੋਜਸ਼ਾਲਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਹਿਚਾਣ ਹੈ. ਕੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਸ਼ਿਲਾ ਪੱਟਿਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਮੁੱਲੀ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ. ਵਾਸਤੂ ਲਈ ਬੇਜੋੜ ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਦੋ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਕਾਲੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਹਨ. ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਤੇ ਕਲਾਸਿਕੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕ ਉੱਗਰੇ ਹੋਏ ਹਨ. ਇਸ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਵਰਮਾ ਦੇਵ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ.
ਇਸ ਕਾਵਬੱਧ ਨਾਟਕ ਦੀ ਰਚਨਾ ਰਾਜਗੁਰੂ ਮਦਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਜੋ ਵਿਖਿਆਤ ਜੈਨ ਵਿਦਵਾਨ ਆਸ਼ਾਘਰ ਦਾ ਚੇਲਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰਮਾਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮਦਨ ਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਾਵ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ. ਇਸ ਨਾਟਕ ਦਾ ਨਾਇਕ ਪੂਰਰਮੰਜਰੀ ਹੈ. ਇਹ ਧਾਰ ਦੇ ਬਸੰਤ ਮਹਾਂਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੀਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਭੋਜਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸਤੰਭਾਂ ਤੇ ਧਾਤੂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਮਾਲਾ ਤੇ ਵਰਣਮਾਲਾ ਅੰਕਿਤ ਹੈ. ਭਵਨ ਕਲਾ ਦੇ ਲਿਹਾਜ ਨਾਲ ਭੋਜਸ਼ਾਲਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕ੍ਰਿਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ.
|
ਸੁਝਾਅ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ
ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਭੇਜੋ
ਇਹ ਪੇਜ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰੋ
