ਮਾਲਵਾ ਦਾ ਜੈਨ ਮਹਾਤੀਰਥ ਮੋਹਨਖੇੜਾ

WD WD ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਜੈ ਪਾਟਿਲ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਹੇ ਧਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਰਦਾਰਪੁਰ ਤਹਸੀਲ ਦੇ ਮੋਹਨਖੇੜਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਵੇਤਾਂਬਰ ਜੈਨ ਸਮਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜੀਹਾ ਮਹਾਤੀਰਥ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ. ਪਰਮ ਪੂਜਨੀ ਦਾਦਾ ਗੁਰੁਦੇਵ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਰਾਜੇਂਦਰ ਸੂਰੀਸ਼ਵਰਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਸਾਹਬ ਦੀ ਤੀਰਥ ਨਗਰੀ ਮਾਨਵਸੇਵਾ ਦਾ ਵੀ ਤੀਰਥ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ. ਗੁਰੂ ਸਪਤਮੀ ਤੇ ਹਰ ਵਰ੍ਹੇ ਇੱਥੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਉੱਮੜਦੀ ਹੈ. ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਗੁਰੂਦੇਵ ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ ਲਾਉਂਦਿਆਂ ਕਲਿਆਣ ਦਾ ਮਾਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ. 15 ਜਨਵਰੀ 2008 ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਪਤਮੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਬ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ. ਇਸਦੇ ਲਈ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰੀਆਂ ਜਾਰੀ ਹਨ. ਦਰਅਸਲ ਪੂਜਨੀ ਦਾਦਾ ਗੁਰੂਦੇਵ ਸ਼ੀਮਦ ਵਿਜੈ ਰਾਜੇਂਦਰ ਸੂਰੀਸ਼ਵਰਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਸਾਹਬ ਦੀ ਕਰਾਮਾਤ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਮੋਹਨਖੇੜਾ ਹੈ. ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਜੇਂਦਰ ਸੂਰੀਸ਼ਵਰਜੀ ਸੰਵਤ 1928 ਅਤੇ 1934 ਵਿੱਚ ਰਾਜਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਚਾਤੁਰਮਾਸ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ. ਸੰਵਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਲੀਰਾਜਪੁਰ ਵਿੱਚ ਚਾਤੁਰਮਾਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰਾਜਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਆਗਮਨ ਹੋਇਆ. ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਗੁਰੂਦੇਵ ਨੇ ਸ਼੍ਰਾਵਕ ਸ਼੍ਰੀ ਲੁਣਾਜੀ ਪੋਰਵਾਲ ਤੋਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਸੀ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਕੇ ਖੇੜਾ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਘਾਟੀ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਕੁਮਕੁਮ ਦਾ ਸਵਾਸਤਿਕ ਦਿਸੇ ਉੱਥੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਇੱਕ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ.   ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਹੇ ਧਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਰਦਾਰਪੁਰ ਤਹਸੀਲ ਦੇ ਮੋਹਨਖੇੜਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਵੇਤਾਂਬਰ ਜੈਨ ਸਮਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜੀਹਾ ਮਹਾਤੀਰਥ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ.       ਗੁਰੂਦੇਵ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਮੁਤਾਬਿਕ ਲੁਣਾਜੀ ਨੇ ਮੰਦਿਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ. ਸੰਵਤ 1939 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂਦੇਵ ਦਾ ਚਾਤੁਰਮਾਸ ਨੇੜੇ ਹੀ ਕੁਕਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸੰਵਤ 1940 ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਜਗੜ੍ਹ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇ. ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂਦੇਵ ਨੇ ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੁਕਲ ਸਪਤਮੀ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਮੂਲ ਨਾਇਕ ਰਿਸ਼ਮਦੇਵ ਭਗਵਾਨ ਆਦੀ 41 ਜਿਨ ਬਿੰਬਿਆਂ ਦੀ ਅੰਜਨਸ਼ਲਾਕਾ ਕੀਤੀ. ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਨਾਇਕਜੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਿੰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਤੀਰਥ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਮੋਹਨਖੇੜਾ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ. ਅੱਜ ਇਹ ਤੀਰਥ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਤੋਂ ਹੀ ਮਹਾਤੀਰਥ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ. ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸਵਰੂਪ WD WD ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤੀਰਥ ਦਾ ਅਹਾਤਾ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸਿਖਰੀ ਮੰਦਰ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ. ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਨਾਇਕ ਭਗਵਾਨ ਆਦੀਨਾਥ ਦੀ 31 ਇੰਚ ਸੁਦਰਸ਼ਨਾ ਮੂਰਤ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਗੁਰੂਦੇਵ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਹੋਰ ਬਿੰਬੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੰਖੇਸ਼ਵਰ ਪਾਰਸ਼ਵਨਾਥ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਪਾਰਸ਼ਵਨਾਥ ਹਨ. ਗਰਭਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਲਈ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕਲਾਤਮ ਦਰਵਾਜੇ ਹਨ. ਗਰਭਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਅਨੰਤਨਾਥਜੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਮਤੀਨਾਥਜੀ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਧਾਤੂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਹਨ. ਮੰਦਰ ਦੇ ਉਤਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਮੂਲ ਨਾਇਕ ਤੀਰਥੰਕਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਾਂਤੀਨਾਥ ਹਨ. ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਆਦੀਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ. ਭਗਵਾਨ ਆਦੀਨਾਥ ਦੀ 16 ਫੁਟ 1 ਇੰਚ ਉੱਚੀ ਸਾਂਵਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਮੁਦ੍ਰਾਵਲੀ ਸ਼ਵੇਤਾਂਬਰ ਮੂਰਤ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹੈ. ਮੂਰਤ ਅਸ਼ਟਮੰਗਲ ਆਸਨ ਤੇ ਬਣੀ ਹੈ. ਮੋਹਮਖੇੜਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੰਦਰ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਤਿੰਨ ਸਿਖਰਾਂ ਨਾਲ ਪਾਰਸ਼ਵਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ. ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਪਾਰਸ਼ਵਨਾਥ ਦੀ ਸਾਂਵਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਦੋ ਬੈਠੀਆਂ ਮੂਰਤਾਂ ਹਨ. ਜੈਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਰਥੰਕਰ ਭਗਵੰਤਾਂ, ਆਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁਨੀ ਭਗਵੰਤਾਂ ਦੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ. ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਵਿਜੈ ਰਾਜੇਂਦਰ ਸੂਰੀਸ਼ਵਰਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਸਾਹਬ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਭਗਵਾਨ ਆਦੀਨਾਥ ਦੇ ਪਗਲੀਆਜੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ. ਸੋਨੇ ਜੜਿਤ ਸਮਾਧੀ ਮੰਦਰ ਗੁਰੂਦੇਵ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮੂਰਤ ਮੋਹਨਖੇੜਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਗਨੀ ਸੰਸਕਾਰ ਵੀ ਮੋਹਨਖੇੜਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਅੱਜ ਇਸ ਮੂਰਤ ਦੇ ਆਲੇਦੁਆਲੇ ਸੋਨਾ ਜੜਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਸਮਾਧੀ ਮੰਦਰ ਦੀਆਂ ਦਿਵਾਰਾਂ ਤੇ ਵੀ ਸੋਨਾ ਜੜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ. ਸਾਮਾਜਿੱਕ ਪੱਖ WD WD ਗੁਰੂਦੇਵ ਦੇ ਹੀ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਇਹ ਤੀਰਥ ਹੁਣ ਮਾਨਵਸੇਵਾ ਦਾ ਵੀ ਮਹਾਤੀਰਥ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ. ਇੱਥੇ ਸ਼੍ਰੀ ਆਦੀਨਾਥ ਰਾਜੇਂਦਰ ਜੈਨ ਗੁਰੂਕੁਲ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਰਹਿਣ, ਖਾਣੇ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ. ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਹਰੇਕ ਧਰਮ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨਵਸੇਵਾ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ. ਇਸੇ ਕਥਨੀ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇੱਥੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਜੇਂਦਰ ਮਾਨਵਸੇਵਾ ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਕਲੀਨਿਕ ਵੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਸ ਕਲੀਨਿਕ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਸਤੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ. ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ. 1999 ਵਿੱਚ ਤੀਰਥ ਤੇ 5 ਹਜਾਰ 427 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਗਏ. ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਆਦੀਵਾਸੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਕਾਹਰ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇੰਨਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਲਈ ਇੱਥੇ 9 ਹਜਾਰ ਵਰਗਫੁਟ ਅਕਾਰ ਦੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਜੇਂਦਰ ਸੁਰੀ ਕੁੰਦਰ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ. ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ 10 ਹਜਾਰ ਵਰਗਫੁਟ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਘਾਹ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਈ ਸਾਰੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕੰਮ ਵੀ ਇਸ ਤੀਰਥ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ. ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਨਿਰਾਜ ਜਯੋਤਿਸ਼ ਸਮ੍ਰਾਟ ਸ਼੍ਰੀ ਰਿਸ਼ਭਚੰਦਰ ਵਿਜੈ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਸਾਹਬ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੇਹਨਤ ਕਾਫੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ. ਸ਼ੋਧ ਸੰਸਥਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਜੇਂਦਰ ਵਿੱਦਿਆ ਸ਼ੋਧ ਸੰਸਥਾਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਮੋਹਨਖੇੜਾ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ. ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉੱਦੇਸ਼ ਜੈਨ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਰੂਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਉਪਲਬਧ ਕਰਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸ਼ੋਧ ਸਾਹਿੱਤ ਛਾਪਣਾ ਹੈ. ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਗੁਰੂਦੇਵ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਜੇਂਦਰ ਅਭਿਧਾਨ ਕੋਸ਼ ਦੇ 7 ਭਾਗਾਂ ਦਾ ਛੋਟੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ. ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੋ : WD WD ਮੋਹਨਖੇੜਾ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਲਈ ਧਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਰਦਾਰਪੁਰ ਤਹਸੀਲ ਦੀ ਵਪਾਰਿਕ ਨਗਰੀ ਰਾਜਗੜ ਪਹੁੰਚਕੇ ਉੱਥੋਂ ਸਿਰਫ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ ਤੀਰਥ, ਜਿੱਥੇ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਇੰਦੌਰ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਰਾਜਗੜ ਤਕ ਸਿੱਧੀ ਬਸਾਂ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ. ਧਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਹਰ ਘੰਟੇ ਬਸਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਮੋਹਨਖੇੜਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤਕਰੀਬਨ 60 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੇ ਮੇਘਨਗਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵੀ ਹੈ. ਇੱਥੇ ਮੁਸਾਫਿਰਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਵੀ ਹਨ. ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਦਿਆਵਿਹਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 205 ਕਮਰੇ ਅਤੇ 4 ਹਾਲ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ. ਭੋਜਨਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਟ੍ਰਸਟ ਮੰਡਲ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.