ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਇਸ ਕੜੀ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਾਂ ਮਾਲਵਾ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਅੰਚਲ ਦੀ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਪ੍ਰਥਾ ਚੂਲ। ਇਸ ਪਰਪੰਰਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਫੁਟ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫੁਟ ਡੂੰਘੇ ਖੱਡੇ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਅੰਗਾਰੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੁੱਖ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਘਿਉ ਪਾ ਕੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਹਨਾਂ ਸੁੱਖ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਇਸ ਅੱਗ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲਣ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ.... ਜੋ ਹੋਲੀ ਦੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ ਤੱਕ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਚੂਲ ਤੇ ਚਲਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਔਰਤਾਂ ਬੜ ਦੇ ਦਰਖਤ ਅਤੇ ਗਲ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ ਸੁੱਖ ਮੰਗਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੱਕ ਜਲਦੇ ਹੋਏ ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਦੇ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਜਿਹੀ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਸੋਨਾ ਨੇ ਵੇਬਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਲਈ ਸੁੱਖ ਮੰਗੀ ਸੀ। ਭਰਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਸੁੱਖ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੇ ਮੈਂ ਸੁੱਖ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਆਈ ਹਾਂ। ਸੁੱਖ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਹਿਲਾ ਸਾਲ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਚੂਲ ਤੇ ਚਲਾਂਗੀ। ਇੱਥੇ ਆਈ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੁੱਖ ਜਰੂਰ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਪਿੱਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਚੂਲ ਤੇ ਚਲ ਰਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀਬਾਈ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚੂਲ ਦੇ ਜਲਦੇ ਹੋਏ ਅੰਗਾਰੇ ਤੇ ਚਲਣ ਤੇ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਤੇ ਜਲਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਤਕਲੀਫ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਸੁੱਖ ਮੰਗਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਮੰਗੀ ਸੁੱਖ ਜਰੂਰ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਚੂਲ ਤੇ ਚਲਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਲਦੇ ਹੋਏ ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਨਹੀਂ ਜਲਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਤਕਲੀਫ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੂਲ ਦੇ ਚਲਣ ਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰਥਾ ਦੇ ਪਿਛੇ ਇੱਕ ਕਿੱਸਾ ਹੈ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਾਜਾ ਦਕਸ਼ ਨੇ ਮਾਂ ਸਤੀ ਦੀ ਅਨਾਦਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਅੱਗ ਦੇ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਸਤੀ ਦੇਵੀ ਤੋਂ ਸੁੱਖ ਮੰਗਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਚੂਲ ਤੇ ਚਲਦੀਆ ਹਨ।
ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਬਾਰੇ ਕੀ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।
|