ਸ਼ਵ ਦਾ ਅਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਮੁਰਦਾ ਅਰਥਾਤ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮੁਰਦੇ ਸਮਾਨ ਬਣਾ ਲੈਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਇਸ ਆਸਨ ਨੂੰ ਸ਼ਵਾਸਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਧੀ : ਪਿੱਠ ਦੇ ਬਲ ਲੇਟ ਕੇ ਦੋਨਾਂ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਅੰਤਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਪੰਜੇ ਬਾਹਰ ਅਤੇ ਅੱਡੀਆਂ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਦੋਨਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਛੇ ਇੰਚ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਰੱਖੋ। ਗਰਦਨ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੂਰਾ ਸਰੀਰ ਢਿੱਲਾ ਛੱਡਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਸਵਾਸ-ਪ੍ਰਵਾਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਮਨ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਦੋਨਾਂ ਨਾਸਿਕਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸਾਹ ਅੰਦਰ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸਾਹ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਨਾਸਿਕਾ ਦੇ ਅੱਗੇ ਹਲਕੀ ਜਿਹੀ ਠੰਡਕ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸਾਹ ਬਾਹਰ ਛੱਡਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਗਰਮਾਹਟ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗਰਮਾਹਟ ਨੂੰ, ਠੰਡਕ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕਰੋ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸਾਗ੍ਰਸ ਤੋਂ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੀਨੇ ਅਤੇ ਨਾਭੀ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰੋ। ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਲਟੀ ਗਿਣਤੀ ਗਿਣਦੇ ਜਾਉ। 100 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1 ਤੱਕ ਜੇ ਗਲਤੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਤੋਂ 100 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ।
ਸਾਵਧਾਨੀ : ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੱਥ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਛੇ ਇੰਚ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਡੇਢ ਫੁੱਟ ਦੀ ਦੂਰੀ ਰੱਖੋ। ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਹ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਧਿਆਨ ਸਿਰਫ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਲੱਗਿਆ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੇ ਨਹੀਂ। ਇਸਦੇ ਲਈ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ।
ਲਾਭ: ਮਾਨਸਿਕ ਤਨਾਅ (ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ), ਉੱਚ ਰਕਤਚਾਪ, ਹਿਰਦੇ ਰੋਗ ਅਤੇ ਅਨੀਂਦਰੇ ਲਈ ਇਹ ਆਸਨ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
ਸਾਹ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਮਨ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਵਿਚਾਰ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਇਸ ਕਾਰਨ ਸਾਡਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
|