ਪੱਛਮ ਅਰਥਾਤ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਭਾਗ - ਪਿੱਠ। ਪਿੱਠ ਵਿੱਚ ਖਿਚਾਅ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਪਛਿਮੋਤਨਾਸਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਆਸਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਖਿਚਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਧੀ : ਦੋਨਾਂ ਪੈਰ ਸਾਹਮਣੇ ਫੈਲਾ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਉ। ਅੱਡੀ-ਪੰਜੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖੋ। ਦੋਨੋਂ ਹੱਥ ਬਗਲ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ, ਕਮਰ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੋ।
ਹੁਣ ਦੋਨਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਬਗਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕੰਨ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਉੱਪਰ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਦੋਨਾਂ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਕਮਰ ਤੋਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਝੁਕਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਦੋਨਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਫੜ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਗੋਡੇ ਨਾਲ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸਾਵਧਾਨੀ : ਇਸ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ ਝਟਕੇ ਨਾਲ ਕਮਰ ਨੂੰ ਝੁਕਾਉ ਅਤੇ ਨਾ ਉਠਾਉ। ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਜਬਰਦਸਤੀ ਗੋਡੇ ਨਾਲ ਟਕਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਨਾ ਕਰੋ। ਪ੍ਰਾਰੰਭ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਸਨ ਅੱਧਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਕਰੋ ਅਭਿਆਸ ਵਧਣ ਤੇ 15 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਕਰੋ। ਕਮਰ ਜਾਂ ਰੀੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਣ ਤੇ ਯੋਗ ਚਿਕਿਤਸਿਕ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਆਸਨ ਕਰੋ।
ਲਾਭ : ਇਸ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਅਤੇ ਮੇਰੂਦੰਡ ਦੀ ਕਸਰਤ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਕਸਰਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਆਸਨ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਮੰਦਾਗਿਨ, ਮਲਾਵਰੋਧ, ਅਜੀਰਣ, ਉਦਰ ਰੋਗ, ਕ੍ਰਮੀ ਵਿਕਾਰ, ਸਰਦੀ, ਖੰਘ, ਵਾਤ ਵਿਕਾਰ, ਕਮਰ ਦਰਦ, ਮਧੂਮੇਹ ਆਦਿ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਫ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੇਟ ਪਤਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
|