ਉਸ਼ਟ੍ਰਾਸਨ

ਇਸ ਆਸਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਕੁਝ-ਕੁਝ ਊਠ ਸਮਾਨ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਉਸ਼ਟ੍ਰਾਸਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਧੀ : ਵਜ਼ਰਾਸਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਗੋਡਿਆਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਅੱਡੀ-ਪੰਜੇ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਦੋਨਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੋਨਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਕੰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਦੋਨਾਂ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਸਿਰ ਤੋਂ ਜੰਘਾਵਾਂ ਦਾ ਭਾਗ ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਉਲਟਦੇ ਹੋਏ ਹੱਥ ਦੇ ਪੰਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾਂ ਪਗਥਲਿਆਂ ਤੇ ਹਥੇਲੀਆਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਗਰਦਨ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਛੱਡਦੇ ਹੋਏ ਕਮਰ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਸਿਰ ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਲਟਕਿਆ ਰਹੇਗਾ ਅਰਥਾਤ ਝੁਕਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਦੋਨਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵਾਪਿਸ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਜ਼ਰਾਸਨ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ : ਜੋਰ ਨਾਲ ਜਾਂ ਝਟਕੇ ਨਾਲ ਇਸ ਆਸਨ ਨੂੰ ਨਾ ਕਰੋ। ਪਿੱਛੇ ਝੁਕਦੇ ਸਮੇਂ ਜੰਘਾ ਸਿੱਧੀ ਰੱਖੋ। ਅੰਤਿਮ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਗਰਦਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗੋਡਿਆਂ ਤੱਕ ਦਾ ਭਾਗ ਸਿੱਧਾ ਰਹੇਗਾ ਆਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਝਟਕਾ ਦੇ ਕੇ ਨਾ ਆਉ। ਜਿਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰਨੀਆ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੋਵੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਆਸਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਲਾਭ : ਇਸ ਆਸਨ ਨਾਲ ਗੋਡੇ, ਬਲੱਡਰ, ਕਿਡਨੀ, ਲੀਵਰ, ਲੰਗਸ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਤੱਕ ਦਾ ਭਾਗ ਇਕੱਠੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਪਰੋਕਤ ਅੰਗ ਸਮੂਹ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰੋਗੀਕਰਨ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਹ, ਉਦਰ, ਪਿੰਜਣੀਆਂ, ਪੈਰਾਂ, ਮੋਢੇ, ਕੂਹਣੀਆਂ ਅਤੇ ਮੇਰੂਦੰਡ ਸਬੰਧੀ ਰੋਗ ਵਿੱਚ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਦਰ ਸਬੰਧੀ ਰੋਗ, ਜੈਸ ਕਾਸਟ੍ਰਊਪੇਸ਼ਨ, ਇਨਡਾਈਜੈਕਸ਼ਨ, ਐਸਿਡਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਆਸਨ ਨਾਲ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਗਲੇ ਸਬੰਧੀ ਰੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਆਸਨ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।