ਯੋਗ ਦਾ ਮਹੱਤਵ

ਭਾਰਤੀ ਧਰਮ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਆਧਆਤਮਿਕ ਉੱਨਤੀ ਜਾਂ ਸਰੀਰਿਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਵਾਸਥ ਲਈ ਯੋਗ ਦੀ ਲੋੜ ਤੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਨੇ ਸਵਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵੈਦਿਕ, ਜੈਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਹੈ। ਸਵਿਕਲਪ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਨਿਰਵਕਰਮ ਪ੍ਰਗਿਆ ਵਿੱਚ ਪਰਿਣਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਯੋਗ-ਸਾਧਨਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਸਭ ਪਾਸੇ ਸਵਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਯੁਗ: ਆਧੁਨਿਕ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅੱਜ ਯੋਗ ਦੀ ਜਿਆਦਾ ਲੋੜ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਜਿਆਦਾ ਤਨਾਅ, ਵਾਯੂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਭੱਜ ਦੌੜ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਰੋਗ ਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਚੱਲਿਆ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਚਿੱਤ ਜਾਂ ਮਨ ਆਪਣੇ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਭਟਕ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਅੰਤਰਮੁੱਖੀ ਅਤੇ ਬਹਿਮੁੱਖੀ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਅਧਿਕਤਰ ਅਤਿ-ਬਹਿਮੁੱਖ ਜੀਵਨ ਜੀਉਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸਦਾ ਪਰਿਣਾਮ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਤਨਾਅ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਯੋਗ : ਯੋਗ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਹੁਣ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਯੋਗ ਸਿੱਖਣਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਨਵੇਂ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਵਸਥ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਯੋਗ ਦੀ ਮਹਤੱਤਾ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਧਰਮ : ਦਰਅਸਲ ਯੋਗ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਧਰਮ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਵਧੇਗਾ। ਯੌਗਿਕ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅੰਤ : ਮਾਨਵ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ਰੇਸ਼ਟਾ ਦੇ ਚਰਮ ਤੇ ਹੁਣ ਯੋਗ ਦੇ ਹੀ ਮਾਧਿਅਮ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਯੋਗ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਯੋਗ ਸੈਰ ਨਹੀਂ, ਯੋਗ ਹੈ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਚੌਥਾ ਆਯਾਮ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ।