ਬਜਟ ਦੀ ਛਪਾਈ ਕਿੰਨ੍ਹੀ ਰੱਹਿਸਮਈ

ਬਜਟ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ. ਇਸ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇਸ ਦੀ ਛਪਾਈ ਤੱਕ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਬਹੁਤ ਗੁਪਤ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ. ਨਾਰਥ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲਾ ਦਫਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਜਟ ਦੀ ਛਪਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਜਿਸ ਦਿਨ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਹੋਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ 6 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਗੁਪਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੀ ਛਪਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ. ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਛਾਪਾਖਾਨੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਨਾਰਥ ਬਲਾਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੈਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਛਾਪਾਖਾਨੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਬਾਹਰ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ. ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਜਟ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਵੀ ਬਦਲਾਵ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਦੇ ਛਾਪਾਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਬਜਟ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਛਪਾਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ 1950 ਵਿੱਚ ਬਜਟ ਦੇ ਕੁੱਝ ਹਿੱਸਿਆ ਦੀ ਰੱਹਸਤਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣ ਦੇ ਕਾਰਣ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਛਪਾਈ ਦੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਮਿੰਟੋ ਰੋਡ ਸਥਿਤ ਸਰਕਾਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੈਸ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਲੱਗਿਆ. ਕੇਵਲ ਵਿੱਤਮੰਤਰੀ ਦਾ ਬਜਟ ਭਾਸ਼ਣ ਨਾਰਥ ਬਲਾਕ ਦੇ ਛਾਪਾਖਾਨਾ ਵਿੱਚ ਛਪਦਾ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਬਜਟ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਰਹੱਸਤਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ 1980 ਵਿੱਚ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਛਾਪਾਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੂਰੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਛਪਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਇਆ.