ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਬਜਟ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਸਤੰਬਰ-ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ. ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਲੱਗਭੱਗ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਖਰਚ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਜਟ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਵਿੱਚ ਤੇਜੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ. ਇਹ ਵਿਧੀ ਹਰ ਸਾਲ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ. ਮਤਲਬ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਬਜਟ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਲਗਾਤਾਰ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ.
ਪੂਰੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਬਹੁਤ ਮਹਤੱਵਪੂਰਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ. ਪਹਿਲਾਂ ਕਰ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਨਵੀਂ ਆਰਥਿਕ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ. ਇਹਨਾਂ ਦੋਵੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਤਰ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ.
ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਰਫ ਵਿੱਤਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ. ਨਵੀਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ. ਪਰੰਤੂ ਕਰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿਆਦਾ ਗੁਪਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀਮੰਡਲ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਭਨਕ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ. ਜਿਸ ਤਰੀਖ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਬਜਟ 11 ਵਜੇ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀਮੰਡਲ ਦੀ ਮੋਹਰ 10 ਵਜੇ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਅੱਜਕਲ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਪਰੰਪਰਾ ਕੁੱਝ ਕਮਜੋਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ.
ਕਈ ਵਾਰ ਬਜਟ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਤਾਂ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕੀ ਉਦਾਰੀਕਰਣ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਅੰਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾਕੋਸ਼ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਤੇ ਹੀ ਬਜਟ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ.
|