- ਜੁਲੀਫਕਾਰ ਹਾਮਿਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਸੀਮਾਂਤ ਪ੍ਰਾਂਤ ਸਥਿਤ ਸਵਾਤ ਘਾਟੀ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਚਰਚਾ 'ਚ ਹੈ। ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੁਆਰਾ ਇਸ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਬਜ਼ੇ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮੰਜੂਰੀ ਦੀ ਮੋਹਰ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੀਅਤ ਕਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਿਰਣੇ ਨੂੰ ਇਸੇ ਰੂਪ 'ਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਵਾਤ 'ਚ 'ਜਿੱਤ' ਦਾ ਸਵਾਦ ਚੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਾਲਿਬਾਨ ਚੁੱਪ ਨਹੀਂ ਬੈਠਣਗੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਹੋਰ ਬੁਲੰਦ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਉਹ ਦੁੱਗਣੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਹੋਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਝੰਡਾ ਫਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਣਗੇ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਲਈ ਵੀ ਖਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਖੇਤਰ ਵਧਦਾ-ਵਧਦਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਕਾਫੀ ਕਰੀਬ ਆਉਂਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖੈਰ, ਇਸ ਖੂਬਸੂਰਤ ਘਾਟੀ ਦੇ ਖ਼ਬਰਾਂ 'ਚ ਆਉਣ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਜਾਗੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਚਲੋ ਇੱਕ ਸਫ਼ਰ ਸਵਾਤ ਘਾਟੀ ਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇ- ਸਵਾਤ ਘਾਟੀ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਅਕਸਰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਘਾਟੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਰੀਬ 4000 ਵਰਗ ਮੀਲ 'ਚ ਫੈਲੀ ਇਸ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਸਾਢੇ 12 ਲੱਖ ਲੋਕ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢਕੇ ਉੱਚੇ-ਉੱਚੇ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਹਰਿਆਲੀ ਵਿੱਚ ਨਹਾਏ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਾਲੀ ਸਵਾਤ ਘਾਟੀ ਦੀ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਹੈ ਸਵਾਤ ਨਦੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਲੇਖ ਰਿਗਵੇਦ 'ਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ 'ਸੁਵਸਤੁ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹੀ ਸ਼ਬਦ ਵਿਗੜਦੇ-ਵਿਗੜਦੇ 'ਸਵਾਤ' ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਤੀਜੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਕਿ 2000 ਸਾਲ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਤੋਂ ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਆਬਾਦ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਘਾਟੀ ਬੁੱਧ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਾਧਨਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਉੱਭਰੀ ਸੀ। ਅਜਿਹੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਖੁਦ ਭਗਵਾਨ ਬੁੱਧ ਨੇ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਕੇ ਸਵਾਤਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਘਾਟੀ 'ਚ ਛੱਡੇ ਗਏ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰਚਿੰਨ੍ਹ ਅੱਜ ਵੀ ਸਵਾਤ ਅਜਾਇਬ ਘਰ 'ਚ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਸੰਨ 326 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਸਿਕੰਦਰ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵ ਜਿੱਤ ਅਭਿਆਨ 'ਤੇ ਸਵਾਤ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਬਾਅਦ 'ਚ ਚੰਦਰਗੁਪਤ ਮੌਰਿਆ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੌਰਿਆ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣਾ ਲਿਆ। | | ਸਵਾਤ ਘਾਟੀ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਅਕਸਰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਘਾਟੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਰੀਬ 4000 ਵਰਗ ਮੀਲ 'ਚ ਫੈਲੀ ਇਸ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਸਾਢੇ 12 ਲੱਖ ਲੋਕ ਵਸਦੇ ਹਨ। |
| |
|
ਸੁਝਾਅ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ
ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਭੇਜੋ
ਇਹ ਪੇਜ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰੋ
