ਚੀਨੀ ਵਾਸਤੁਸ਼ਾਸਤਰ ਫੇਂਗਸ਼ੁਈ

'ਫੇਂਗਸ਼ੁਈ' ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਭਵਨ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ 'ਵਾਯੂ-ਜਲ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਦੁਆਰਾ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚੋਂ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਭਵਨ ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਨਿਰਮਿਤ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸੌਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਅਣੂਵਾਂਸ਼ਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਭ ਪੰਚਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਰਚੇ-ਬਸੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪੰਚਤੱਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿਆਂ, ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪੰਚਤੱਤੀਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਸਤੁਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਂ ਵਾਸਤੁਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਆਰੰਭ ਵੈਦਿਕਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨਾਮਕ ਤੱਤਕਾਲੀਨ ਵਾਸਤੁ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਰੰਭ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਿਲਾਵਟ, ਲੋਹਾਰ ਤੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦਾ ਏਨੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕੁਝ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਭਵਨਾਂ, ਨਗਰਾਂ, ਰਾਸਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪੁਲਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਪੰਚ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਤਾਲਮੇਲ ਤੇ ਅਰਥਾਤ ਜੋਤਿਸ਼ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸਿਧਾਂਤ ਦੋ ਹਜਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਚਾਰਿਆ ਵਰਾਹਮਿਹਿਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਦੁਆਰਾ ਵਾਸਤੁਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਵਾਸਤੁ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਇਆ ਅਰਥਾਤ ਵਾਸਤੁ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਉੱਦਮ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੱਧਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਮਾਲਵਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਜੈਨ (ਕਾਯਥਾ) ਨਾਲ ਆਚਾਰਿਆ ਵਰਾਹ ਮਿਹਿਰ ਅਤੇ ਧਾਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਦੁਆਰਾ ਵਾਸਤੁ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੱਖ ਦਾ ਵਿਹਾਰਿਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਦਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਵਾਸਤੁਸ਼ਾਸਤਰ ਵੱਲ ਰੁਝਾਨ ਨਾ ਕੇਵਲ ਵਧਿਆ ਹੈ ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵੀ ਮਿਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਾਸਤੁਸ਼ਾਸਤਰ ਵੱਲ ਆਸਥਾ ਵੀ ਜਾਗੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਭਾ, ਸੰਗੋਠੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਾਸਤੁ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਨਿਰੰਤਰ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਵਾਸਤੁਵਿਦਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਭਾਰਤੀ ਤੱਤ ਦੀ ਨਾਲੋਂ ਚੀਨੀ ਵਾਸਤੁਸ਼ਾਸਤਰ 'ਫੇਂਗਸ਼ੁਈ' ਵੱਲ ਜਿਆਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਉੱਥੇ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਚਤੱਤ ਦੇ ਸਿਧਾਤਾਂ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਵਾਸਤੁਸ਼ਾਸਤਰ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮੂਲ ਰੂਪ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਵਾਸਤੁਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਰਸਤੇ ਬੁੱਧਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੀਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਵਾਸਤੁਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅਨੇਕ ਮਾਨਕ ਸਿਧਾਤਾਂ ਦੇ ਉੱਥੇ ਵਿਹਾਰਿਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।